Round spermatid enjeksiyonu (ROSI, Round Spermatid Injection), testiste olgun sperm bulunamayan ancak sperm gelişiminin yuvarlak spermatid (round spermatid) aşamasına kadar ilerlediği erkeklerde biyolojik çocuk sahibi olabilmek için geliştirilen deneysel bir yardımcı üreme tekniğidir. Teknik olarak ICSI’ye (mikroenjeksiyon) benzer, ancak olgun sperm yerine henüz tam olgunlaşmamış bir spermatid kullanılır.
Table Of Content
2025–2026 itibarıyla ROSI hakkında en güncel bilgiler
1. ROSI hâlâ deneysel kabul ediliyor
Bugün için ROSI, rutin IVF/ICSI tedavisi değildir. Dünyadaki çoğu üreme merkezi bunu yalnızca belirli merkezlerde, araştırma protokolleri kapsamında veya çok seçilmiş hastalarda uygulamaktadır.
2. Kimler aday olabilir?
ROSI özellikle şu hasta grubunda düşünülmektedir:
- Non-obstrüktif azospermi (testisin sperm üretememesi)
- TESE veya micro-TESE ile olgun sperm bulunamaması
- Buna rağmen testiste round spermatidlerin gösterilebilmesi
Eğer testiste round spermatid de yoksa ROSI uygulanamaz.
3. Başarı oranları
Son yıllarda yayınlanan çalışmalar daha net sonuçlar vermeye başladı.
2025 yılında yayımlanan karşılaştırmalı bir çalışmada:
- Döllenme oranları bazı olgularda ICSI’ye yaklaşabilse de
- Canlı doğum oranı ROSI’de yaklaşık %8 civarında, klasik ICSI grubunda ise yaklaşık %31 olarak bildirilmiştir.
Bu nedenle günümüzde ROSI:
- “son seçenek” (last resort)
- ancak bazı hastalarda biyolojik babalık şansı sağlayabilecek bir yöntem
olarak değerlendirilmektedir.
4. Embriyo gelişimi
ROSI’nin en büyük sorunları:
- spermatidlerin doğru tanımlanması
- yumurtanın yeterli şekilde aktive edilememesi
- embriyoların gelişiminin sperm kullanılan ICSI kadar iyi olmaması
Bu nedenle birçok merkez yapay oosit aktivasyonu (Artificial Oocyte Activation, AOA) uygulamaktadır. Bunun başarıyı artırabileceğine dair veriler bulunmaktadır.
5. Doğan çocuklarda sağlık durumu
En çok merak edilen konu budur.
Şimdiye kadar yayınlanan takip çalışmalarında:
- doğan çocuklarda büyüme
- nörolojik gelişim
- erken çocukluk gelişimi
genel popülasyondan belirgin farklı görünmemektedir.
Japonya’dan bildirilen en geniş serilerde 90’dan fazla ROSI bebeği takip edilmiş ve önemli bir güvenlik sinyali saptanmamıştır. Ancak vaka sayısı hâlâ sınırlı olduğundan uzun dönem izlem devam etmektedir.
6. 2026 çalışmalarında öne çıkan gelişmeler
2026 yılında yayımlanan gerçek yaşam verileri şunları vurgulamaktadır:
- ROSI’nin yalnızca çok seçilmiş hastalarda uygulanması gerektiği,
- canlı doğum oranlarının hâlâ düşük olduğu,
- uzun dönem güvenlik verilerinin artmasına ihtiyaç bulunduğu,
- standardizasyonun henüz tam sağlanamadığı.
Ayrıca ABD’de non-obstrüktif azospermili hastalarda ROSI’nin etkinliğini değerlendiren klinik araştırmalar devam etmektedir.
Avantajları
- Micro-TESE’de sperm bulunamayan bazı erkeklerde biyolojik çocuk sahibi olma ihtimali sunabilir.
- Donör sperm kullanımına alternatif olabilir.
- Bazı olgularda embriyo ve canlı doğuma ulaşılabilmektedir.
Dezavantajları
- Deneysel bir yöntemdir.
- Başarı oranı klasik ICSI’den belirgin düşüktür.
- Her merkezde uygulanmaz.
- Laboratuvar deneyimi çok önemlidir.
- Uzun dönem veriler hâlâ sınırlıdır.
Sonuç
Bugünkü bilimsel görüş, ROSI’nin non-obstrüktif azospermide micro-TESE ile olgun sperm bulunamayan, ancak testiste round spermatid saptanan hastalarda değerlendirilebilecek son seçeneklerden biri olduğu yönündedir. En güncel çalışmalar, yöntemin gebelik ve canlı doğum sağlayabildiğini ancak başarı oranlarının hâlâ klasik ICSI’nin belirgin şekilde altında olduğunu göstermektedir. Buna rağmen, uygun hasta seçimi ve deneyimli merkezlerde bazı çiftler için biyolojik ebeveynlik şansı sunabilmektedir.